İş artışı

İş artışı, sözleşmenin uygulanması sırasında öngörülemeyen durumlar nedeniyle zorunlu hale gelen ilave işin, ayrı bir ihaleye çıkılmadan aynı yükleniciye yaptırılmasıdır (4735 md. 24). Kanun bunu iki şarta bağlar: artışa konu iş sözleşmeye esas proje içinde kalmalı ve idareyi külfete sokmadan asıl işten ayrılması teknik veya ekonomik olarak mümkün olmamalıdır.

Uygulamada

• Oran sınırları: Anahtar teslimi götürü bedel yapım sözleşmelerinde artış sözleşme bedelinin yüzde 10'una, birim fiyat teklif alınarak ihale edilen mal, hizmet ve yapım sözleşmelerinde yüzde 20'sine kadar yapılabilir. Birim fiyatlı yapım işlerinde Cumhurbaşkanı bu oranı sözleşme bazında yüzde 40'a kadar artırabilir (md. 24).
• Aynı şartlar: Artan iş, süreye ilişkin hükümler hariç, sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde yapılır (md. 24).
• Götürü bedel mal ve hizmette yok: Götürü bedelle sözleşmeye bağlanan mal ve hizmet alımlarında iş artışı söz konusu olmaz. Süreklilik arz eden birim fiyatlı hizmetlerde artış süre uzatılarak değil, yalnızca miktar artırılarak yapılabilir (Kamu İhale Genel Tebliği md. 26).
• Çok kalemli mal alımı: Temel kural her kalemde kalem tutarının yüzde 20'sine kadar artış veya eksiliştir. Bazı kalemlerde eksiliş yapılıp sözleşme tutarı aşılmıyorsa diğer kalemlerde yüzde 20'yi aşan artış yapılabilir (Tebliğ md. 26).
• Sınır aşılırsa: İşin bu oranlar içinde tamamlanamayacağı anlaşılırsa artış yapılmaz ve sözleşmenin hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir (md. 24).
• İş eksilişi: İş sözleşme bedelinin yüzde 80'inden düşük tutarla tamamlanacaksa yüklenici işi bitirmek zorundadır; ona, sözleşme bedelinin yüzde 80'i ile yaptığı işin tutarı arasındaki farkın yüzde 5'i geçici kabul tarihindeki fiyatlarla ödenir (md. 24).

İş artışı ve eksilişinde karşılıklı yükümlülükler idari şartnamede ve sözleşmede yazılmak zorundadır (4734 md. 27/t; 4735 md. 7/o). Sözleşme türleri için birim fiyat ve götürü bedel maddelerine bakın.