Açık ihale usulü nedir? 4734 md. 19 adım adım

Açık ihale, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nda "bütün isteklilerin teklif verebildiği usul" olarak tanımlanır (4734 sayılı Kanun md. 4 ve md. 19). Kanun, açık ihale ile belli istekliler arasında ihaleyi "temel usul" sayar; pazarlık ve doğrudan temin ise yalnızca Kanunda sayılan özel hallerde kullanılabilir (md. 5). Tedarikçi, hizmet sunucusu ya da müteahhit için pratik sonuç şudur: davet beklemenize gerek yoktur, ilanı gören ve şartları taşıyan herkes teklif verebilir.

Açık ihalede kimler teklif verebilir?

Açık ihalede ön yeterlik aşaması yoktur; yeterlik, teklifle birlikte ve teklif değerlendirmesi sırasında incelenir (md. 37). Teklif verebilmek için şu koşulları birlikte sağlamanız gerekir:

• EKAP kaydı ve doküman indirme: EKAP üzerinden yürütülen süreçlere katılacak gerçek ve tüzel kişilerin EKAP'a kayıtlı olması zorunludur. Ayrıca "istekli olabilecek" sıfatını kazanmak için EKAP hesabına giriş yapıp dokümanı indirmeniz gerekir (Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği md. 5 ve md. 9). Ortak girişimlerde ortaklardan birinin indirmesi yeterlidir.
• İhaleye katılamayacaklar arasında olmamak: Yasaklılar, ihaleyi yapan idarenin ihale yetkilisi ve ihale işlemlerinde görevli olanlar ile bunların yakınları teklif veremez (md. 11). Ayrıntı için ihaleye katılamayacaklar rehberine bakabilirsiniz.
• İhale dışı bırakılma hallerinde olmamak: İflas, kesinleşmiş vergi veya sosyal güvenlik prim borcu, mesleki faaliyetten men gibi durumlar ihale dışı bırakılma sebebidir (md. 10, dördüncü fıkra).
• İlanda istenen yeterlik kriterlerini sağlamak: İş deneyimi, iş hacmi, kalite belgeleri gibi kriterler ilanda ve idari şartnamede yazılıdır (md. 10, md. 24). İş deneyimi belgelerinin kullanımı ayrıca ayrıntılı kurallara bağlıdır.

Yaklaşık maliyeti eşik değerin altındaki ihalelerde idare, ihaleyi yalnız yerli isteklilere açabilir; ilanda bu durum ve varsa yerli istekli lehine fiyat avantajı belirtilir (md. 63/a, md. 24/g).

İlan süreleri: hangi ihale kaç gün önce ilan edilir?

İlan süresi, yaklaşık maliyete ve işin türüne göre değişir (md. 13). Kanundaki parasal sınırlar her yıl güncellenir; aşağıdaki tutarlar 1 Şubat 2026'dan itibaren geçerli olan Kamu İhale Tebliği (No: 2026/1) değerleridir.

Yaklaşık maliyet (KDV hariç, 2026)	Mal ve hizmet alımı	Yapım işi	Asgari ilan süresi
Eşik değere eşit veya üzeri	Genel bütçe ve 5018 öncesi katma bütçeli idareler 18.734.124 TL; diğer idareler 31.223.628 TL	686.924.429 TL	40 gün (Kamu İhale Bülteni)
Eşik altı, üst dilim	4.087.898 TL üzeri	34.067.732 TL üzeri	21 gün
Eşik altı, orta dilim	2.043.844 – 4.087.898 TL	4.087.898 – 34.067.732 TL	14 gün
Eşik altı, alt dilim	2.043.844 TL'ye kadar	4.087.898 TL'ye kadar	7 gün

Eşik üstü ihalelerde 40 günlük süre, ilanın elektronik araçlarla hazırlanıp gönderilmesi halinde yedi gün; ilan ve dokümana EKAP üzerinden doğrudan erişim sağlanması halinde beş gün kısaltılabilir. Usulüne uygun ön ilan yapılmışsa süre en fazla 24 güne kadar indirilebilir; uluslararası ilanda asgari sürelere 12 gün eklenir (md. 13). İlan süresi hesaplanırken ilanın yayımlandığı gün sayılır, ihale günü sayılmaz (md. 62/f). Hesabı elle yapmak yerine ihale süre hesaplama aracını kullanabilir, eşik tutarlarının ayrıntısı için eşik değerler rehberine bakabilirsiniz.

Adım adım açık ihale süreci

1. Hazırlık (idare): Yaklaşık maliyet hesaplanır, ihale onayı alınır, EKAP'ta ihale kaydı yapılır ve İKN verilir; doküman EKAP'ta hazırlanır (md. 9, EKAP Yönetmeliği md. 8).
2. İlan: İlan, md. 13'teki sürelere uyularak yayımlanır ve aynı zamanda EKAP'ta yer alır (Ek md. 1). İlanda bulunması zorunlu bilgiler md. 24'te sayılmıştır.
3. Doküman ve sorular: Dokümanı EKAP'tan indirin. Açıklama talebini son teklif verme gününden 20 gün öncesine kadar yazılı yapabilirsiniz; idarenin açıklaması ve varsa zeyilname, son teklif gününden en az 10 gün önce doküman indirenlerin tamamına ulaştırılır. Zeyilname nedeniyle ihale tarihi bir defaya mahsus en fazla 20 gün ertelenebilir (md. 29).
4. E-teklif: Teklif mektubu ve ihaleye katılım belgesi EKAP'ta hazırlanır, e-imza ile imzalanır ve ihale tarih-saatine kadar gönderilir. Zorunlu alanlar doldurulmadan ve geçici teminat tutarı yeterli olmadan teklif gönderilemez (EKAP Yönetmeliği md. 10). Ayrıntılar e-ihale ve e-teklif rehberinde.
5. Teklif açma: Teklifler ihale saatinde EKAP'ta açılır; yaklaşık maliyet, teklif verenler ve teklif fiyatları isteklilerin erişimine açılır. Bu aşamada geçici teminatın uygunluğu, yasaklılık ve kesinleşmiş vergi/SGK borcu kontrol edilir (EKAP Yönetmeliği md. 11).
6. Değerlendirme: Uygun bulunan tekliflerden ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci olması öngörülenler ayrıntılı incelenir (EKAP Yönetmeliği md. 12). Aşırı düşük teklifler için açıklama istenebilir (md. 38).
7. Karar ve onay: İhale, ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılır; ihale yetkilisi kararı en geç beş iş günü içinde onaylar ya da gerekçeli iptal eder (md. 40). Karar onaydan sonraki üç gün içinde bütün isteklilere bildirilir (md. 41).
8. Sözleşme: Bildirimden itibaren 10 gün geçmeden sözleşme imzalanamaz. Ardından üç gün içinde davet yapılır, istekli tebliğden itibaren 10 gün içinde kesin teminatı verip sözleşmeyi imzalar (md. 41-42). Bkz. kesin teminat rehberi.

Açık ihalenin diğer usullerden farkı

Usul	Kim teklif verir?	İlan	Ne zaman kullanılır?
Açık ihale (md. 19)	Bütün istekliler	Zorunlu	Temel usul; danışmanlık hizmetleri ise kural olarak belli istekliler arasında ihale edilir (md. 48)
Belli istekliler arasında ihale (md. 20)	Ön yeterliği geçip davet edilenler	Ön yeterlik ilanı zorunlu	Uzmanlık/ileri teknoloji gerektiren işler, eşik değerin yarısını aşan yapım işleri
Pazarlık (md. 21)	Bentlere göre değişir	21/b, c, f'de zorunlu değil	Yalnız Kanunda sayılan altı halde
Doğrudan temin (md. 22)	İdarenin fiyat aldığı kişiler	Yok	Sayılı haller ve parasal limitler

Belli istekliler arasında ihaleyi ayrı rehberde, pazarlığı ise pazarlık usulü rehberinde anlattık.

Teklif verirken sık yapılan hatalar

• Teminatı eksik hesaplamak: Geçici teminat, teklif ettiğiniz bedelin %3'ünden az olamaz (md. 33). Kısmi teklifte teklif verdiğiniz kısımların toplamı esas alınır. Hesap için geçici teminat aracı.
• İlana yansıyan hatayı geç fark etmek: İlan ve dokümana yönelik şikâyet, ihale tarihinden en geç üç iş günü öncesine kadar yapılabilir (md. 55). Süreler için itirazen şikâyet rehberi.
• Belge eksikliğini sonradan tamamlayacağını sanmak: Teklifle sunulması gereken belge hiç sunulmamışsa tamamlatılmaz; yalnız teklifin esasını değiştirmeyen bilgi eksiklikleri tamamlatılabilir (md. 37, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği md. 55).

Bugün teklif günü olan açık ihaleleri bugün sayfasında görebilirsiniz. Teklif Atlası resmî bir kaynak değildir; ihale dokümanı yalnızca EKAP hesabına giriş yapılarak indirilir ve teklif EKAP'ta e-imzayla verilir.