Bilanço kriterleri

Bilanço kriterleri, isteklinin bilançosu veya eşdeğer belgeleri üzerinden ekonomik ve mali yeterliğinin ölçüldüğü üç orandır. Kanun, isteklinin yayımlanması zorunlu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin ya da eşdeğer belgelerin istenebileceğini düzenler (4734 md. 10/a-2); oranları uygulama yönetmelikleri belirler.

Uygulamada

Mal, hizmet ve yapım yönetmeliklerinde aynı üç kriter yer alır ve üçünün birlikte sağlanması zorunludur (Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği md. 33; Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği md. 35):

• Cari oran: Dönen varlıklar / kısa vadeli borçlar en az 0,75 olmalıdır.
• Öz kaynak oranı: Öz kaynaklar / toplam aktif en az 0,15 olmalıdır.
• Banka borcu oranı: Kısa vadeli banka borçları / öz kaynaklar 0,50'den küçük olmalıdır.

Hesaplamada yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan ve toplam aktiften, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri kısa vadeli borçlardan düşülür.

• Hangi yıl: Kural olarak ihaleden önceki yılın yıl sonu bilançosu esas alınır; kriteri sağlayamayan son iki yılın ortalamasıyla değerlendirilebilir. İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayındaysa iki önceki yılın belgeleri sunulur; bunlar yetmezse iki ve üç önceki yılın ortalaması kullanılabilir (Mal Yönetmeliği md. 33).
• Onay: Bilanço veya ilgili bölümleri YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı olmalıdır. Bilanço yayımlama zorunluluğu olmayanlar, kriterlerin sağlandığını gösteren ve e-forma uygun düzenlenmiş YMM veya SMMM belgesini de sunabilir.
• Ortak girişim: Ortakların her biri belgeleri ayrı ayrı sunar ve üç kriteri ayrı ayrı sağlar (Mal Yönetmeliği md. 33).

Bilanço belgeleri her ihalede istenmez; eşik ve limitlere bağlı kurallar için ekonomik ve mali yeterlik, ciro şartları için iş hacmi maddesine bakın.