İhalelere katılmaktan yasaklama

İhalelere katılmaktan yasaklama, Kanunda sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunanların belirli bir süre bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmasının engellenmesidir. Yasak, 4734 sayılı Kanunun 2. ve 3. maddeleriyle istisna edilen ihaleleri de kapsar (4734 md. 58).

Uygulamada

• Süreler: İhale sürecindeki (4734 md. 17) ve sözleşmenin uygulanmasındaki (4735 md. 25) yasak fiillerde süre bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadardır. İhale üzerinde kaldığı halde mücbir sebep dışında sözleşme imzalamayanlar için altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadardır (4734 md. 58; 4735 md. 26).
• Yasak fiiller: Fesat karıştırma, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranış, sahte belge veya sahte teminat, alternatif teklif dışında birden fazla teklif ve ihaleye katılamayacağı halde katılma ihale aşamasının yasak fiilleridir (4734 md. 17). Sözleşme aşamasında hileli malzeme, kusurlu imalat, idareye zarar verme, taahhüdü yerine getirmeme ve izinsiz sözleşme devri de eklenir; bu fiiller sözleşmenin feshi sonucunu da doğurur (4735 md. 20 ve 25).
• Ortaklara yayılma: Yasaklanan şahıs şirketiyse ortaklarının tamamı, sermaye şirketiyse sermayesinin yarısından fazlasına sahip ortaklar da yasaklanır. Yasaklanan kişi bir şahıs şirketinde ortaksa o şirket, bir sermaye şirketinin yarısından fazlasına sahipse o şirket de yasaklanır (md. 58).
• Kim verir: İhaleyi yapan veya ilgili bakanlık; il özel idarelerinde İçişleri, belediyelerde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı karar verir (md. 58).
• Süreç: Karar fiilin tespitinden itibaren en geç kırk beş gün içinde verilir, on beş gün içinde Resmî Gazete'ye gönderilir ve yayımlandığı gün yürürlüğe girer. Karar yürürlüğe girene kadar aynı idarenin ihalelerine de katılınamaz (md. 58).
• Sicil ve teyit: Kurum yasaklılar sicilini tutar; idareler ihale kararını onaylamadan ve sözleşmeyi imzalamadan önce yasaklılık teyidi yapar (md. 40 ve 42).

Ceza kovuşturması sonucunda mahkeme kararıyla bir ila üç yıl ek yasak, mükerrer hallerde sürekli yasak öngörülür (md. 59). Yasaklama dışındaki katılım engelleri için ihaleye katılamayacaklar rehberine bakın.