Kamu ihalelerine ilk kez katılacak KOBİ'ler için rehber

Kamu ihaleleri büyük şirketlere özgü değildir. Yaklaşık maliyeti düşük birçok mal ve hizmet alımında iş deneyimi veya bilanço bile istenmez; il ve ilçe düzeyindeki idareler her gün küçük ölçekli ilanlar yayımlar. Ancak ilk teklif, alışık olunmayan bir dil, elektronik bir süreç ve katı biçim kurallarıyla gelir. Bu rehber ilk kez teklif verecek küçük ve orta ölçekli işletmeler için başlangıç adımlarını mevzuat dayanaklarıyla sıralar. Bir not: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve mal, hizmet, yapım uygulama yönetmelikleri KOBİ'lere özgü bir kota veya puan öngörmez. KOSGEB destekleri ayrı mevzuata tabidir ve bu rehberin konusu değildir.

1. EKAP kaydı ve e-imza

Kamu ihaleleri fiilen EKAP (Elektronik Kamu Alımları Platformu) üzerinden yürür. Başlamadan önce:

1. EKAP kaydı: EKAP üzerinden yürütülen kamu alımı süreçlerine katılacak gerçek ve tüzel kişilerin kaydı zorunludur; kayıt esas olarak elektronik ortamda yapılır (EKAP Yönetmeliği md. 5).
2. E-imza: E-teklif, 5070 sayılı Kanundaki güvenli elektronik imzayla imzalanarak ihale saatine kadar EKAP'tan gönderilir (md. 3, md. 10). Teklifi imzalayacak yetkili için e-imzayı önceden edinip deneyin.
3. Yetkilendirme: Kayıtlı kişiler, EKAP'taki işlemler için başka kullanıcılara e-imzayla yetki verebilir (md. 6/8).
4. Doküman indirme: İstekli olabilecek sıfatını kazanmak için ihale dokümanını EKAP hesabına giriş yaparak indirmek zorunludur (md. 9). Zeyilname ve açıklamalar, dokümanı indirenlere bildirilir (md. 8).
5. Tebligat: Tebligatlar EKAP'taki bildirim kutunuza gelir ve kutuya ulaştığı gün tebliğ edilmiş sayılır (md. 7). Kutuyu düzenli kontrol edin.

Adımların ayrıntısı EKAP'ta e-ihale ve e-teklif rehberinde.

2. İlanları takip etmek

Teklif Atlası, EKAP'ta yayımlanan ilanları il, kategori ve idare bazında listeler. Faaliyet gösterdiğiniz ili il sayfalarından, sektörünüzü kategori sayfalarından izleyebilir, teklif günü yaklaşan ihaleleri bu hafta listesinde görebilirsiniz. Bağlayıcı ilan metni ve doküman yalnız EKAP'tadır.

Küçük ihaleler daha kısa sürede ilan edilir. Yaklaşık maliyeti eşik değerin altında kalan ihalelerde 2026 kademeleri şöyledir (4734 md. 13/b; Kamu İhale Tebliği 2026/1):

Yaklaşık maliyet (2026)	Mal ve hizmet	Yapım işi	En az ilan süresi
1. kademe	2.043.844 TL'ye kadar	4.087.898 TL'ye kadar	İhaleden 7 gün önce
2. kademe	2.043.844 - 4.087.898 TL	4.087.898 - 34.067.732 TL	14 gün önce
3. kademe	4.087.898 TL üzeri, eşik altı	34.067.732 TL üzeri, eşik altı	21 gün önce

Birinci kademedeki ilanlar işin yapılacağı yerdeki bir gazete ve bir internet haber sitesinde, ikinci ve üçüncü kademedekiler ayrıca Kamu İhale Bülteninde yayımlanır (md. 13/b). Bu kademede kısa süre nedeniyle ilanı erken yakalamak önemlidir. Daha küçük alımlar ihale yerine doğrudan temin yoluyla yapılabilir; 2026'da 22/d sınırı büyükşehir belediyesi sınırları dahilindeki idareler için 1.021.827 TL, diğer idareler için 340.391 TL'dir (4734 md. 22/d; Kamu İhale Tebliği 2026/1). İlanın maddelerini okumayı ihale ilanı nasıl okunur rehberinden öğrenebilirsiniz.

3. Küçük ihalelerde istenmeyen belgeler

Uygulama yönetmelikleri küçük ihalelerde bazı yeterlik belgelerinin istenmesini yasaklar. Bu, yeni kurulan bir işletme için giriş kapısıdır:

Belge	Ne zaman istenemez?	Dayanak
İş deneyimi, mal alımı	Yaklaşık maliyet 4.087.898 TL'ye eşit veya altındaysa (belli istekliler hariç)	Mal UY md. 27/1-b
Ekonomik ve mali yeterlik, mal alımı	Yaklaşık maliyet eşik değerin altındaysa (belli istekliler hariç)	Mal UY md. 27/1-c
Ekonomik ve mali yeterlik, hizmet alımı	Yaklaşık maliyet 13/b-2 hizmet üst limitinin (4.087.898 TL) altındaysa	Hizmet UY md. 29/5
Ekonomik ve mali yeterlik, yapım işi	Yaklaşık maliyet eşik değerin onda birine kadarsa	Yapım UY md. 30/1-b
Personel ve makine parkı	Mal ve hizmet ihalelerinde yeterlik kriteri olamaz	Mal UY md. 27/1-g, 40; Hizmet UY md. 40-41
Taahhütname	Yeterlik belgesi olarak istenemez	Mal UY md. 27/1-ı; Hizmet UY md. 29/5

Mal ve hizmette eşik değer 2026'da genel bütçe idareleri için 18.734.124 TL, diğer idareler için 31.223.628 TL'dir (4734 md. 8). Teklif vermeye yetkili olduğunuzu gösteren belgeler ise yaklaşık maliyete bakılmaksızın her ihalede istenir (Mal UY md. 27/1-a; Hizmet UY md. 29/1-a). Belgeler büyüdükçe istenecek bilanço oranları ve ciro kriterleri için ekonomik ve mali yeterlik rehberine bakın.

Yapım işlerinde iş deneyim belgesi her ihalede istenir (Yapım UY md. 30/1-a). İş deneyimi bulunmayan mühendis ve mimarlar için Kanun bir köprü kurar: lisans eğitimine uygun yapım işlerinde mezuniyetten sonra geçen her yıl, toplam on beş yılı geçmemek üzere benzer iş deneyimi sayılır; 2026'da bu tutar yıl başına 3.781.281 TL'dir. Bu hüküm iş deneyimi bulunan mühendis ve mimarlara uygulanmaz; deneyimi mühendis veya mimarın beş yıldır en az %51 hissesine sahip olduğu tüzel kişi de kullanabilir (md. 62/h; Kamu İhale Tebliği 2026/1).

4. Teminat ve sözleşme maliyetleri

• Geçici teminat: Teklif bedelinin en az %3'ü (md. 33). Nakit, banka teminat mektubu, sigorta şirketinin kefalet senedi veya Devlet İç Borçlanma Senedi kabul edilir (md. 4, md. 34). Mektubun e-form ve süre şartları için teminat mektubu şartları rehberine bakın.
• Kesin teminat: Sözleşmeden önce ihale bedelinin %6'sı (md. 43); yapım ve hizmette teklif sınır değerin altındaysa yaklaşık maliyetin %9'u (Hizmet UY md. 55; Yapım UY md. 56).
• KİK payı: 2026'da sözleşme bedeli 6.813.294 TL'yi aşan sözleşmelerde bedelin onbinde beşi (md. 53/j; Kamu İhale Tebliği 2026/1).
• Damga vergisi ve diğer sözleşme giderlerini teklif fiyatınıza dahil etmeyi unutmayın.

Teminat mektubu limitiniz yoksa küçük ihalelerde nakit teminat bir seçenektir; ancak tutar ihale komisyonuna değil idarenin muhasebe birimine yatırılır (md. 34).

5. Yerli istekli avantajı ve ortaklık

Kanunun 63. maddesi KOBİ'lere değil, yerli isteklilere ve yerli malı teklif edenlere avantaj tanır:

• Yaklaşık maliyeti eşik değerin altında kalan ihalelerde yalnız yerli isteklilerin katılabileceği düzenlenebilir (md. 63/a).
• Hizmet ve yapım ihalelerinde yerli istekliler lehine %15'e kadar fiyat avantajı sağlanabilir (md. 63/b).
• Mal alımlarında yerli malı teklif edenler lehine %15'e kadar fiyat avantajı sağlanabilir; Kurumun ilan ettiği orta ve yüksek teknolojili ürün listesindeki mallarda ve yerli yazılım ürünlerinde %15 avantaj zorunludur. Yerli malı, yerli malı belgesiyle belgelendirilir (md. 63/c, e).
• Ortak girişimin yerli istekli sayılması için bütün ortakların yerli olması gerekir (md. 63/f).

Yerli istekli, Türk vatandaşı gerçek kişiler ile Türk kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişilerdir (md. 4). 24/7/2026 tarihli 7590 sayılı Kanunla eklenen ek md. 13, bu avantajların AB üyesi devletlerde yerleşik isteklilere ve AB menşeli mallara mütekabiliyet esasıyla kısmen veya tamamen tanınması konusunda Cumhurbaşkanını yetkili kılar. Avantajın hesabı için yerli istekli fiyat avantajı rehberine bakın.

6. İlk teklif kontrol listesi

1. EKAP kaydı tamam mı, e-imza teklif günü çalışıyor mu?
2. Doküman EKAP hesabına giriş yapılarak indirildi mi, zeyilname var mı?
3. İlanın 4. maddesindeki her belgeyi ve kriteri karşılıyor musunuz?
4. Odaya kayıt ve teklif vermeye yetki belgeleri güncel mi?
5. Kesinleşmiş vergi ve SGK prim borcunuz var mı? Bu durumda ihale dışı bırakılırsınız (md. 10).
6. Teklif fiyatına KİK payı, damga vergisi ve diğer giderler dahil mi?
7. Birim fiyat teklif cetvelinde çarpım ve toplamlar doğru mu?
8. Geçici teminat %3'ü karşılıyor, mektubun tarihi teklif geçerlilik süresinin en az otuz gün sonrası mı?
9. Kısmi teklif varsa hangi kısımlara teklif verdiğiniz net mi?
10. Teklifi ihale saatinden önce gönderdiniz mi? EKAP'ta işlem zamanı atom saatiyle tespit edilir (EKAP Yönetmeliği md. 4).
11. Kazanırsanız sözleşme davetinden sonra on gün içinde kesin teminatı verebilecek misiniz (md. 42)?

İlk ihalenizi kaybetseniz bile kesinleşen ihale kararı size gerekçesiyle bildirilir (md. 41); bu gerekçeler bir sonraki teklifiniz için en iyi geri bildirimdir. Teklif Atlası resmî bir kaynak değildir; ihale dokümanı EKAP hesabına giriş yapılarak indirilir ve teklif e-imzayla verilir.