Kısmi teklif ve kısımlara ayrılan ihaleler nasıl işler?

Bir idare birbirine bağlı birçok ihtiyacı tek ilanla alabilir: farklı ilçelerdeki okulların temizliği, onlarca kalem laboratuvar sarf malzemesi, aynı güzergâhta birkaç yol kesimi gibi. Bu ihtiyaçlar tek ihaleye çıkarılıp kısımlara ayrıldığında istekliler kısımların hepsine veya bir bölümüne teklif verebilir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu bu tercihi idareye bırakır ancak idari şartnamede açıkça yazılmasını şart koşar (md. 27/h). Bu rehber kısmi teklifin kurallarını; yeterlik, teminat, değerlendirme ve sözleşme aşamaları için ayrı ayrı anlatır. Kısa tanım için sözlükteki kısmi teklif maddesine bakabilirsiniz.

Kısmi teklif nedir, ne değildir?

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği kısmi teklifi şöyle tanımlar: birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde, alım birden fazla kalemden oluşuyorsa alımın niteliğine göre belirlenen bir veya birden fazla kısma; alım tek bir mala ilişkinse aynı malın miktarlar itibarıyla belirlenen kısımlarına verilen teklif (md. 3/f). Yapım işlerinde ise kendi başına proje bütünlüğü olan ve benzer nitelikli birden fazla işin paket halinde ihale edilmesi öngörülüyorsa her iş için ayrı teklif almak üzere kısmi teklif yoluna gidilebilir (Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği md. 29/5).

Kısmi teklif, işi bölerek ayrı ayrı ihale etmek değildir. Kanun, eşik değerlerin altında kalmak amacıyla alımların kısımlara bölünmesini yasaklar (md. 5). Kamu İhale Genel Tebliği de proje bütünlüğü olan tek bir yapım işinin parçalara ayrılamayacağını; örneğin bir bina kompleksinin parça parça ihale edilemeyeceğini, buna karşılık farklı yerlerdeki benzer okul veya sağlık binalarının kısmi teklifle bir arada ihale edilebileceğini açıklar (16.4.5.2). Bir arada ihale edilen işler benzer nitelikte olmalı ve bütün kısımlar için ortak bir benzer iş tanımı yapılmalıdır (16.4.6).

İlanda ve dokümanda nasıl görünür?

İlanın sonlarındaki maddelerden biri, genellikle 10. madde, kısmi teklif durumunu söyler. "Bu ihalede, işin tamamı için teklif verilecektir" ifadesi kısımlara teklif verilemeyeceği anlamına gelir. Kısmi teklife açık ihalelerde:

• İlanda ve dokümanda teklif verilebilecek her kısım ile her kısmın yeterlik kriterleri ayrı ayrı gösterilir (Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği md. 28/6; Yapım UY md. 29/5).
• EKAP'ta ihaleye katılım belgesi, kısım bazında belirlenen yeterlik kriterlerine göre hazırlanır (EKAP Yönetmeliği md. 10/5).
• Sunulmayacak belgeler tablosu her kısım için ayrı doldurulur (Hizmet UY md. 31; Mal UY md. 29).

İlanı madde madde okumak için ihale ilanı nasıl okunur rehberine bakın.

Bazı durumlarda kısmi teklif zorunludur. Birden çok mal kalemi birlikte alınıyor ve bunlardan yalnız bazılarının satışı özel izin, ruhsat veya faaliyet belgesi gerektiriyorsa, alımların bir arada yapılabilmesi için aralarında bağlantı olması ve ihalenin kısmi teklife açılması zorunludur (Mal UY md. 36/5). Yerli malı teklif edenler lehine fiyat avantajı tanınan ve birden fazla mal kaleminden oluşan ihaleler de kısmi teklife açık yapılır ve fiyat avantajı tanınan her kısım kural olarak tek bir mal kaleminden oluşur (Mal UY md. 61/4). Ayrıntı için yerli istekli fiyat avantajı rehberine bakın.

Yeterlik kısım bazında değerlendirilir

Konu	Kural	Dayanak
İstenecek belgeler	İşin tamamının yaklaşık maliyetine göre belirlenir	Mal UY md. 27/2; Hizmet UY md. 29/6; Yapım UY md. 30/1-g
Yeterlik değerlendirmesi	Teklif verilen her kısım için ayrı yapılır	Mal UY md. 27/2; Tebliğ 16.4.2
İş hacmi ve iş deneyimi tutarı (belli istekliler, 21/a-d-e)	Her kısım için ayrı parasal tutar; bütün kısımlarda tek oran	Mal UY md. 27/3; Tebliğ 7.3
Aynı kriter (açık ihale, 21/b-c-f)	Bütün kısımlar için tek oran belirlenir	Tebliğ 7.4
Üretim kapasitesi	Her kısmın miktarına göre ayrı belirlenir	Mal UY md. 27/4
İş deneyimi ve kalite belgesi	Teklif verilen tüm kısımlar için geçerli olmak üzere birer adet yeterlidir	Tebliğ 16.4.7

Bilanço ve iş hacmi kriterlerinin kendisini ekonomik ve mali yeterlik rehberinde anlattık.

Geçici teminat kısım bazında nasıl hesaplanır?

İstekli, teklif ettiği kalemlerin veya kısımların toplam bedeli üzerinden geçici teminat sunar (Tebliğ 16.4.2). Oran, diğer ihalelerde olduğu gibi teklif bedelinin %3'ünden az olamaz (4734 md. 33). Kısımlardan birinde veya birkaçında geçici teminatın gelir kaydını gerektiren bir durum ortaya çıkarsa, gelir kaydedilecek tutar yalnız o kısma veya kısımlara ait teklif fiyatları esas alınarak belirlenir (Tebliğ 16.4.2).

Örnek (gerçek ihale verisi değildir): Üç kısımlı bir mal alımında 1. kısma 400.000 TL, 3. kısma 600.000 TL teklif verdiniz; 2. kısma teklif vermediniz. Teklif ettiğiniz toplam bedel 1.000.000 TL olduğundan geçici teminatınız en az 30.000 TL olmalıdır. Kendi tutarlarınız için geçici teminat hesaplama aracını, genel kurallar için geçici teminat rehberini kullanabilirsiniz.

EKAP'ta geçici teminat tutarı yeterli olmadan teklif gönderilemez (EKAP Yönetmeliği md. 10/6). Teklif ettiğiniz kısımları son anda değiştirirseniz teminat tutarını da yeniden kontrol edin.

Açılış, değerlendirme ve kesin teminat

• Yaklaşık maliyet: İhale komisyonu yaklaşık maliyetin açıklanacağı aşamada toplam yaklaşık maliyet ile her kısmın yaklaşık maliyetini ayrı ayrı açıklar (Tebliğ 16.2.6). Kavram için sözlükteki yaklaşık maliyet maddesine bakın.
• Aritmetik hata: Birim fiyat teklif cetvelinde çarpım veya toplam hatası olan kısmın teklifi değerlendirme dışı bırakılır; ihale isteklinin diğer kısımları üzerinden sonuçlandırılır (Tebliğ 16.5.1, 39.3).
• Kesin teminat: Hizmet alımlarında tek sözleşmeye konu kısımlardan birinde teklif ilgili kısmın sınır değerinin altındaysa, o kısım için yaklaşık maliyetin %9'u, diğer kısımlar için teklif fiyatının %6'sı hesaplanır ve toplamı kesin teminat olarak alınır (Hizmet UY md. 55/2).
• Elektronik eksiltme: Birden fazla kalemden oluşan kısımlarda eksiltme kalem fiyatları üzerinden yapılır; eksiltilmiş kalem fiyatlarının toplamı eksiltilmiş teklif sayılır (Mal UY md. 58/B). Eksiltmenin işleyişi için e-eksiltme rehberine bakın.
• Şikâyet: Kısmi teklife açık ihalede şikâyet veya itirazen şikâyet yapılırsa başvuru sonuçlanmadan sözleşme imzalanamaz; başvuruya konu olmayan kısım, kalem veya grupların sözleşmeleri imzalanabilir (Tebliğ 16.4.4).

Kaç sözleşme imzalanır?

Bir istekli birden fazla kısımda ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olursa:

1. Mal alımı: Kural olarak bu istekliyle tek sözleşme imzalanır. Bir idarenin birimlerinin ihtiyaçları bir merkezden yapılan ihaleyle karşılanıyorsa ve idari şartnamenin "Kısmi teklife ilişkin açıklamalar" başlığında düzenlenmişse her kısım için ayrı sözleşme ve ayrı kesin teminat mümkündür (Tebliğ 16.4.3).
2. Yapım işi: Her kısım o kısım için en avantajlı teklifi veren istekliye ihale edilir ve aynı istekli üzerinde kalan kısımlar dahil her kısım için ayrı sözleşme düzenlenir (Tebliğ 16.4.5.3).
3. Hizmet alımı: Tebliğin tek sözleşme kuralı hizmet alımlarını kapsamaz; sözleşmenin nasıl kurulacağı idari şartnamede yer alır. Tek sözleşmeye konu kısımlarda kesin teminat yukarıdaki gibi kısım bazında hesaplanır (Tebliğ 16.4.3; Hizmet UY md. 55/2).

Kısmi teklife açık bir ihalede bir yükleniciyle birden fazla sözleşme yapıldıysa, devreden bu sözleşmelerin tamamını veya yalnız birini tek bir istekliye devredebilir (Tebliğ 27.4). Çerçeve anlaşma ihalelerinde ise her kısım için imzalanan çerçeve anlaşma ayrı bir anlaşma sayılır ve her kısımda en az üç istekli bulunmalıdır (Çerçeve Anlaşma İhaleleri Uygulama Yönetmeliği md. 6/5).

Teklif öncesi kontrol listesi

• İlanda kısmi teklif verilebildiği açıkça yazıyor mu?
• Hangi kısımlara teklif vereceğinize karar verdikten sonra her kısmın yeterlik kriterini ayrı ayrı kontrol ettiniz mi?
• Geçici teminat, teklif verdiğiniz kısımların toplam bedelinin %3'ünü karşılıyor mu?
• Her kısmın birim fiyat cetvelinde çarpım ve toplamları ayrı ayrı kontrol ettiniz mi?
• Kazanırsanız tek mi, ayrı mı sözleşme imzalanacağını şartnameden okudunuz mu?

Teklif Atlası resmî bir kaynak değildir. İhale dokümanı EKAP hesabına giriş yapılarak indirilir, teklif EKAP'ta e-imzayla verilir; bağlayıcı kurallar ilgili ihalenin idari şartnamesindedir.