Belediye İhaleleri: 4734 ve 2886 Farkı, Takip Rehberi

Belediyeler ihale yaparken iki ayrı kanunla çalışır. Asfalt, temizlik hizmeti, araç kiralama, park yapımı gibi alımlar 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa tabidir. Belediyenin kendi malını satması veya kiraya vermesi ise 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa göre yürür. Bu rehber, belediye ihalesine teklif verecek tedarikçi ve müteahhit için iki rejimi ayırır ve takip ipuçlarını özetler.

4734 kapsamında belediyeler ve bağlı kuruluşlar

4734 sayılı Kanunun 2. maddesi kapsamı sayarken (a) bendinde "il özel idareleri ve belediyeler ile bunlara bağlı; döner sermayeli kuruluşlar, birlikler (meslekî kuruluşlar hariç), tüzel kişiler" ifadesine yer verir. (d) bendi ise bu idarelerin doğrudan veya dolaylı olarak, birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu her çeşit kuruluş, işletme ve şirketi kapsama alır. Buna göre:

• Belediye başkanlığı ve bağlı kuruluşların mal, hizmet ve yapım alımları 4734'e göre yapılır.
• Belediyenin yarıdan fazla hissesine sahip olduğu şirketler de (md. 2/d) Kanun kapsamındadır.
• Bu işlerin ihalelerinde 2886 sayılı Kanun uygulanmaz; diğer kanunların 2886'dan muafiyet tanıyan hükümleri de uygulanmaz (md. 68/a-b).

Belediye şirketleri için önemli bir istisna vardır. Md. 3/g'ye göre idarelerin bütçe içi işletmeleri hariç, 2/b ve 2/d'de sayılan kuruluşların ticari ve sınai faaliyetleri çerçevesinde doğrudan mal ve hizmet üretimine veya ana faaliyetlerine yönelik ihtiyaçları için yapacakları, Hazine garantisi veya bütçe transferiyle finanse edilmeyen ve yaklaşık maliyeti ile sözleşme bedeli belirli tutarı aşmayan mal veya hizmet alımları istisnadır. Bu tutar 1 Şubat 2026'dan itibaren 156.712.536 TL'dir (Kamu İhale Tebliği 2026/1). "Bütçe içi işletmeleri hariç" ibaresi 24/7/2026 tarihli ve 7590 sayılı Kanunla eklenmiştir. İstisna kapsamındaki alımlar bile ceza ve ihalelerden yasaklama hükümleri bakımından 4734'e tabidir (md. 3 son fıkra) ve EKAP'a kaydedilerek İSKN alınması zorunludur (EKAP Yönetmeliği md. 15). Ayrıntı için 4734 istisnaları.

İhale yetkilisi ve ihale komisyonu

4734'e göre ihale yetkilisi, idarenin ihale ve harcama yapma yetki ve sorumluluğuna sahip kişi veya kurulları ile usulüne uygun yetki devri yapılmış görevlilerdir (md. 4). İhale yetkilisi; biri başkan, ikisi işin uzmanı olmak üzere idare personelinden en az dört kişi ile muhasebe veya mali işlerden sorumlu bir personelin katılımıyla, en az beş ve tek sayıda üyeden oluşan ihale komisyonunu yedekleriyle görevlendirir (md. 6). İdarede yeterli personel yoksa Kanun kapsamındaki başka idarelerden üye alınabilir. Komisyon eksiksiz toplanır, kararlar çoğunlukla alınır ve çekimser kalınamaz.

Komisyon kararı ihale yetkilisinin onayıyla kesinleşir; ihale yetkilisi karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde kararı onaylar veya gerekçesini belirterek iptal eder (md. 40). Süreç için ihale kararı ve sonuç bildirimi rehberine bakın. Terimler için ihale yetkilisi ve ihale komisyonu.

2886 sayılı Kanun: satış, kira, trampa

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler, özel idareler ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işlerini düzenler (2886 md. 1). Alım, hizmet ve yapım işleri 4734'e geçtiği için belediyeler açısından 2886'nın pratikteki alanı esas olarak taşınmaz satışı, kiraya verme ve trampa gibi gelir getirici işlemlerdir.

Bu ihalelerin karar zinciri 5393 sayılı Belediye Kanunundadır:

• Taşınmaz mal alımına, satımına, takasına, tahsisine ve üç yıldan fazla kiralanmasına belediye meclisi karar verir (5393 md. 18/e).
• Encümen, satım, trampa ve tahsise ilişkin meclis kararlarını uygular; üç yılı geçmeyen kiralamalara kendisi karar verir (5393 md. 34/g).
• Belediyelere ait 2886 ihaleleri belediye encümenince yürütülür (2886 md. 13); encümenin ihale komisyonu olarak yaptığı toplantılarda da salt çoğunluk kuralı geçerlidir (5393 md. 35).

2886'da ihale usulleri kapalı teklif, belli istekliler arasında kapalı teklif, açık teklif, pazarlık ve yarışmadır (2886 md. 35); kapalı teklif usulü esastır (md. 36). İlan, ihalenin yapılacağı yerde çıkan bir gazete ve bir internet haber sitesinde yapılır; ilk ilan ile ihale günü arası 10 günden, son ilan ile ihale günü arası 5 günden az olamaz (md. 17). Kiraya verilecek malların kira süresi kural olarak on yılı geçemez (md. 64).

İki rejimin karşılaştırması

Konu	4734 (alım ihaleleri)	2886 (satış ve kiralama)
Tipik iş	Mal, hizmet, yapım alımı	Taşınmaz satışı, kiraya verme, trampa
İhaleyi yürüten	İhale komisyonu, en az 5 tek sayı (md. 6)	Belediye encümeni (2886 md. 13)
Usuller	Açık, belli istekliler, pazarlık, doğrudan temin	Kapalı teklif, açık teklif, pazarlık, yarışma (md. 35)
İlan	EKAP üzerinden hazırlanır; yayın yeri ve süre md. 13	Gazete ve internet haber sitesi; 10/5 gün (md. 17)
Teklif	EKAP'ta e-teklif, e-imza	Kapalı teklifte zarf usulü (md. 37) veya sözlü (md. 46)
Şikâyet yolu	İdareye şikâyet, KİK'e itirazen şikâyet	4734'teki itirazen şikâyet yolu yoktur

Doğrudan temin ve küçük alımlar

Küçük tutarlı alımlarda belediyeler doğrudan temin yoluna başvurabilir. Md. 22/d'ye göre 2026'da büyükşehir belediyesi sınırları dahilindeki idareler için 1.021.827 TL, diğer idareler için 340.391 TL'ye kadar ihtiyaçlar ilan yapılmadan ve teminat alınmadan doğrudan temin edilebilir (Kamu İhale Tebliği 2026/1). Sınır idarenin türüne değil, büyükşehir belediyesi sınırları içinde bulunmasına bağlıdır; bir büyükşehir sınırları içindeki ilçe belediyesi de yüksek limiti kullanır. Doğrudan temin alımları da EKAP'a kaydedilerek DTN alınır (EKAP Yönetmeliği md. 16).

Belediye ihalelerini takip ipuçları

1. İdare bazında izleyin. Büyükşehir belediyesi, ilçe belediyeleri ve belediye şirketleri EKAP'ta ayrı idareler olarak görünür. Teklif Atlası'nda idare sayfasından belediyeye göre filtreleyebilirsiniz.
2. Satış ve kiralama ilanlarını ayrı arayın. 2886 ihaleleri EKAP'ta değil, yerel gazete, internet haber sitesi ve gerekli hallerde Basın İlân Kurumu İlan Portalında yayımlanır (2886 md. 17). Bu ilanları belediyenin kendi duyuru sayfasından da kontrol edin.
3. Yıllık programı okuyun. Birden fazla yılı kapsayan yatırımlarda ihalenin yılın ilk dokuz ayında sonuçlandırılması esastır (md. 62/b). Çok yıllı bir yatırım bekliyorsanız ilanı yılın ilk dokuz ayında arayın.
4. İlan süresini hesaplayın. Eşik altı ihalelerde süre 7 güne kadar inebilir (md. 13/b-1). İlan süreleri ve ihale süre hesaplama aracı ile hazırlık takviminizi kurun.
5. Dokümanı erken indirin. Belediye ihalelerinde de istekli olabilmek için dokümanın EKAP hesabına giriş yapılarak indirilmesi zorunludur (EKAP Yönetmeliği md. 9).

Teklif Atlası resmî bir kaynak değildir. İhale dokümanı EKAP hesabına giriş yapılarak indirilir, teklif e-imzayla verilir; 2886 ihalelerinde ise ilan ve şartnamedeki usul esas alınır.